جمعى از نويسندگان

501

مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى)

زهرا ( س ) دارد . اين گستردگى و كثرت تنها در كميت و تعداد نفرات منحصر نمىشود ، بلكه اين خاندان و فرزندان دخت گرامى خاتم پيامبران و نخستين فروغ امامت از لحاظ مراتب علمى و فضائل معنوى شخصيت‌هاى متعدد و برجسته‌اى را به جامعه تحويل داده‌اند كه هر كدام ستارگانى فروزان راهنماى جامعه عصر خويش بوده و آثار درخشانى از خود به يادگار نهاده‌اند كه تاكنون مورد استفاده شيفتگان دانش و فضيلت بوده و مىباشد . جايگاه اولاد پيامبر در بين مسلمانان جهان اعم از شيعه و پيروان اهل سنت نظير ندارد و كم‌تر خاندانى از قداستى اين چنين برخوردارند . در هر سرزمينى ، مسلمين به آنان احترام گذاشته و از پرتوهاى علمى ، فضايل اخلاقى ، روحيه مبارزاتى و انديشه اصلاح‌طلبانه اين افراد بهره‌مند شده و مىشوند . خاندان طباطبا خاندان طباطبا يكى از شاخه‌هاى آل ابىطالب‌اند « 1 » كه از ديرباز تا امروز معروفيت ويژه‌اى در بين تاريخ نگران و نسب‌شناسان داشته‌اند . اينان در طول تاريخ از مدينه پراكنده شده و گروهى به ايران ، مصر ، مراكش ، هند ، يمن ، عراق ، شام و ديگر بلاد رفته‌اند . بنابر منابع تاريخى ، در اين خاندان شخصيت‌هاى بزرگى به وجود آمده‌اند كه يا به علم و زهد يا به امارات و رياست و مقام اجتماعى قابل توجهى رسيده‌اند . سادات طباطبائى از لحاظ پدرى ، به امام حسن مجتبى ( ع ) دومين پيشواى شيعيان ، فرزند ارشد اميرالمؤمنين على ( ع ) و بانوى جهانيان حضرت زهرا ( س ) مىرسند . اعقاب امام مجتبى ( ع ) تنها از طريق دو فرزندشان باقى مانده‌اند : 1 - زيد بن حسن 2 - حسن بن حسن معروف به حسن مثنى . « 2 » و اعقاب حسن بن حسن از پنج شعبه انشعاب يافته‌اند : 1 - بيت عبدالله محض 2 - بيت حسن مثلث 3 - بيت جعفر بن حسن 4 - بيت داود بن حسن 5 - بيت ابراهيم غمر . و اعقاب ابراهيم غمر ، تنها از طريق اسمعيل ديباج ، در سه شعبه ، باقى مانده‌اند : 1 - بيت آل معيه كه از اولاد ابوالقاسم على بن حسن بن اسمعيل ديباج مىباشند . 2 - بيت آل تج كه از اعقاب ابوجعفر محمد بن حسين بن حسن بن اسمعيل ديباج هستند . 3 - بيت آل طباطبا كه از اعقاب ابراهيم بن اسمعيل ديباج مىباشند . و آل طباطبا نيز به سه دسته تقسيم مىشوند :

--> ( 1 ) - آل ابىطالب ، عنوان خاندان ابوطالب بن عبدالمطلب بن هاشم بن عبد مناف ، عموى پيامبر اسلام و بزرگ‌ترين پشتيبان آن حضرت مىباشد . فاطمه بنت اسد نخستين زن از زنان بنىهاشم است كه با ابوطالب ازدواج نمود از اين رو فرزندان آن‌ها از دو طرف نسبشان به هاشم بن عبد مناف مىرسد . فرزندان ذكور ابوطالب عبارتند از : طالب ، عقيل ، جعفر ، على ( ع ) . ( 2 ) - حسن مثنى را از اين جهت به اين نام ناميده‌اند كه چون پس از پدرش امام حسن ( ع ) دومين فردى كه « حسن » نام داشت به « مثنى » يعنى « حسن دوم » مشهور شد .